https://lagawiki.stefanorvar.is/index.php?action=history&feed=atom&title=K%C3%ADlars%C3%A1ttm%C3%A1linnKílarsáttmálinn - Breytingaskrá2026-09-19T10:51:23ZBreytingaskrá fyrir þessa síðu á wiki-síðunniMediaWiki 1.43.8https://lagawiki.stefanorvar.is/index.php?title=K%C3%ADlars%C3%A1ttm%C3%A1linn&diff=480&oldid=prevStefán Örvar Sigmundsson á 9. janúar 2023 kl. 03:392023-01-09T03:39:10Z<p></p>
<p><b>Ný síða</b></p><div>*[[Kílarsáttmálinn/Á frönsku|Kílarsáttmálinn á frönsku (upprunalegt)]]<br />
*[[Kílarsáttmálinn/Á íslensku|Kílarsáttmálinn á íslensku (þýðing)]]<br />
<br />
==Um Kílarsáttmálann==<br />
Kílarsáttmálinn er friðarsáttmáli undirritaður 14. janúar 1814 í Kíl í Hertogadæminu Holstein (1474–1864) á milli Sameinaða konungsríkisins Stóra-Bretlands og Írlands (1801–1922) og Svíþjóðar annars vegar og Danmerkur–Noregs (1524–1814) hins vegar. Hann batt enda á ófriðinn milli aðilanna vegna þátttöku þeirra í Napóleonsstyrjöldunum (1803–1815) en Danmörk–Noregur hafði verið bandamaður Frakklands sem tapaði gegn bandalagi Austurríkis, Prússlands (1701–1918), Rússlands, Spánar, Bandaríkjanna, Portúgals, Svíþjóðar og ýmissa þýskra ríkja.<br />
<br />
Ísland hafði gerst skattland Noregskonungs við samþykkt Gamla sáttmála á árunum 1262 til 1264. Þegar Kalmarsambandið var mynd árið 1397 færðust Danmörk, Noregur og Svíþjóð undir eina krúnu í Danmörku til að mynda mótvægi við Hansasambandið. Eftir viðskilnað Svíþjóðar var konungsríkið Danmörk–Noregur myndað árið 1524 og var áfram stýrt frá Danmörku.<br />
<br />
Við undirritun Kílarsáttmálans var konungsríkið Danmörk–Noregur leyst upp og fékk sænska krúnan Noreg í sinn hlut. Þau skattlönd sem höfðu hins vegar tilheyrt Noregi frá landnámi norrænna manna; Ísland, Færeyjar og Grænland; urðu þó eftir undir danskri stjórn.</div>Stefán Örvar Sigmundsson